ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
254
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
و يكى نوع ديوانكى ديكر بوذ كى « 1 » او را تابه « 1 » العقل خوانند و « 2 » اين خيره بوذ و فدم اعنى كنك و همه حواس وى تيره بوذ « 3 » و بندارى كوذك « 4 » طفل استى بوقت سخن كفتن از فدمى و اين ديوانكان كه گرد شهرها « 5 » مىگردند ازين جملهاند علاج ايشان همان بوذ و علاج صرع بلغمى همان . اينك علاج اين بيماران ازين كونه « 6 » بوذ كياذ كردم « 7 » . باب سكته « 8 » سكته دو كونه بوذ يكى از بس زخمى يا افتاذكى بر سر « 9 » و علاج وى رك زذن بوذ و برنهادن اان ضماد [ كى ] « 10 » مر درد سر را ياذ كردهام « 11 » كى از زخم افتاذه بوذ و بوذ كه سبب خون بوذ و نشان وى آن بوذ كه روى سرخ بوذ و ركها برخاسته « 12 » و حالى مانندهء خبه ( f . 202 ) و اين بحقيقت سكته نبوذ « 13 » و لكن محمد زكريا « 14 » اين را سكته دموى داشته است و اين
--> ( 1 - 1 ) - ف : ان را تابه . ب ه : او را تيه ، خ . م : ان را تيه ( 2 ) - ف : « و » ندارد ( 3 ) - ف : « بوذ » ندارد ( 4 ) - ف : كوذكى ( 5 ) - ف : شهر ( 6 ) - ف : نوع ( 7 ) - ب ه : ظ . بنزديك ارسطاطاليس چنانست . . . علت صرع بخارى سطبر بود . . . اندر كرد ايد و روح نفسانى . . . از فرود آمدن همه اندامها با حس و حركت . . . و علتى ديكر است بتازى كابوس . . . سكاچه و سبب آن بخارى بو . . . . . كه از غذاهاء سطبر خيزد . . . . و صرع افتد و مفاجا . . . . و از علت بيرون ايد و . . . است ارسطاطاليس را از . . . بيمارى افتاده است يعنى صرع . . . جنانك ميغ كه زود بكشايد . . . كى جون ميغ بخار سطبر . . . صرع نيز بخار سطبر . . . . جالينوس جواب داده است كدشتن صرع و . . . كمى بلغم بود و ناتمامى سده . . . . نبينى كه همين سبب يعنى بلغم جون . . . تمام كند از وى بيمارى آيد نام . . . و سكته صرعى بود تمام . . . . . و ناتمام جنانك بفراط . . . كفته است السكتة . . . و الصرع سدة غير كا . . . ( 8 ) - ف : باب فى السكتة ( 9 ) - ف : افزوده . بوذ . ( 10 ) - از « ف » افزوده شد . ب ه : ظ . افزوده . بر سر كى ( 11 - 10 ) - ف : درد سر را ياذ كردم ( 12 ) - ف : افزوده . بوذ ( 13 ) - ب ه : و برود ( 14 ) - ف : محمد بن زكريا